Gemeenten delen dagelijks persoonsgegevens met ketenpartners. Zolang bestaande integraties draaien, verlopen controles op gegevensuitwisseling vaak ongemerkt op de achtergrond. Maar wat gebeurt er wanneer een traditionele ESB-oplossing plaatsmaakt voor een moderne API-inrichting?
Gemeente Tholen onderzocht die vraag samen met PinkRoccade aan de hand van een concrete praktijkcase: de uitwisseling van persoonsgegevens met woningcorporatie Stadlander. Daarmee loste de gemeente niet alleen een praktisch vraagstuk op, maar zette zij ook een volgende stap richting een toekomstbestendige, API-gedreven informatievoorziening.
Gemeente Tholen werkte met een StUF-koppeling waarmee woningcorporatie Stadlander via de ESB bewonersinformatie opvroeg. De ESB controleerde eigenaarschap en filterde automatisch gegevens van minderjarigen uit berichtenstromen. Na beëindiging van het contract met de ESB-leverancier verdwenen deze controles. Daarmee ontstond direct een risico: ongecontroleerde verstrekking van persoonsgegevens.
Een alternatief binnen het gegevensmagazijn bracht extra beheerwerk met zich mee en bood geen mogelijkheid om automatisch gegevens van minderjarigen uit te sluiten. Tegelijkertijd vroegen landelijke richtlijnen en privacywetgeving om strakke controle op gegevensverstrekking. Gemeente Tholen zocht daarom een oplossing die veiligheid combineert met gebruiksgemak, flexibiliteit en praktische uitvoerbaarheid.
Theo Vermunt, Functioneel Applicatiebeheerder Gemeente Tholen.‘We wilden simpelweg zeker weten dat de juiste gegevens bij de juiste partij terechtkomen. Niet meer en niet minder. Vooral rondom persoonsgegevens wilden we geen concessies doen.’
De oplossing bestaat uit een gemeentespecifieke integratie (GSI), volledig ingericht op de situatie van Gemeente Tholen en gerealiseerd met de iConnect API Manager.
Met deze aanpak kiest Gemeente Tholen bewust voor een API-gedreven inrichting van gegevensuitwisseling. In plaats van centrale logica binnen een traditionele ESB, voert de gemeente controles direct uit binnen losse API-processen. Daardoor ontstaat meer inzicht in gegevensstromen en meer controle over welke persoonsgegevens organisaties ontvangen.
Wanneer Stadlander via de Haal Centraal BRP-API persoonsgegevens opvraagt van een adres, ontvangt de API Manager eerst het verzoek. Daarna controleert de oplossing of het adres binnen de postcode-range van Gemeente Tholen valt. Vervolgens controleert de oplossing via de BRK-API van het Kadaster of Stadlander daadwerkelijk eigenaar is van het betreffende adres.
Pas na een positieve controle haalt de oplossing bewonersinformatie op via de BRP API. Voordat deze informatie teruggaat naar Stadlander, filtert de API Manager automatisch gegevens die niet gedeeld mogen worden, zoals informatie over minderjarige bewoners.
Daardoor sluit de samenwerking tussen Gemeente Tholen en Stadlander volledig aan op de landelijke richtlijnen van het ministerie voor het gebruik van GBA-gegevens bij de aanpak van woonfraude.
Gemeente Tholen beschikt nu over een stabiele integratie waarmee de gemeente zelf bepaalt welke persoonsgegevens de organisatie verlaten. De oplossing verstrekt persoonsgegevens uitsluitend wanneer alle controles slagen. Gegevens zonder wettelijke grondslag blijven binnen de gemeentelijke omgeving.
Tegelijkertijd ondersteunt de integratie nieuwe koppelingen en aanvullende toepassingen zonder grote aanpassingen aan het bestaande landschap. Daardoor ontstaat ruimte voor verdere digitalisering en toekomstige uitbreidingen.
De overstap naar API’s ondersteunt bovendien de bredere beweging binnen gemeenten richting een modernere informatievoorziening. Door gegevensuitwisseling op te bouwen uit herbruikbare API’s en losse bouwblokken, ontstaat een flexibeler landschap dat eenvoudiger aansluit op nieuwe wetgeving, databronnen en digitale dienstverlening.
‘Als kleinere gemeente hebben we de start gemaakt met de inzet van de API Manager. Hiermee kunnen we klein beginnen met moderne, toekomstbestendige techniek en de oplossing stap voor stap verder uitbreiden.’
Ook de implementatie verliep snel en beheerst. Dankzij de nauwe samenwerking tussen Gemeente Tholen, Stadlander en PinkRoccade stond de oplossing binnen korte tijd operationeel.
‘We hebben de samenwerking als zeer constructief ervaren. Iedereen werkte vanuit hetzelfde belang aan een passende oplossing voor alle partijen.’
Veel gemeenten lopen tegen vergelijkbare vragen aan: hoe combineer je veilige gegevensuitwisseling met flexibiliteit en controle op privacygevoelige informatie?
De aanpak van Gemeente Tholen laat zien dat moderne gegevensuitwisseling verder gaat dan techniek alleen. Gemeenten bepalen zelf welke gegevens organisaties ontvangen, voorkomen onnodige verstrekking van persoonsgegevens en bouwen tegelijkertijd aan een flexibele informatievoorziening die klaarstaat voor toekomstige ontwikkelingen.
Benieuwd wat deze aanpak voor jouw gemeente betekent? Of sparren over een vergelijkbaar vraagstuk? Neem contact op met Marlinde via marlinde.berends@pinkroccade.nl. Samen onderzoeken we hoe gegevensuitwisseling beter aansluit op jouw praktijk.
Gemeenten en andere overheidsorganisaties krijgen nieuwe taken en verantwoordelijkheden waardoor nieuwe samenwerkingen met andere gemeenten, waterschappen, veiligheidsregio's, uitvoeringsorganisaties en andere ketenpartners ontstaan.
Informatievoorziening
