Op 1 januari 2027 treden de laatste wijzigingen van de Participatiewet in Balans in werking. Dit zijn de wijzigingen met de grootste impact voor jouw gemeente. In dit artikel lees je welke oplossingen we dit najaar opleveren, welke keuzes we maken en wat je van ons mag verwachten. Onderaan vind je meer informatie over het webinar van 20 oktober.
We ronden op dit moment de modernisering van Werk en Inburgering af. Daarna starten we met het Inkomensdomein. Daarbij verplaatsen we functionaliteit van CiVision Samenlevingszaken naar iSamenleving.
Voor de wijzigingen uit de Participatiewet in Balans maken we een duidelijke keuze. Alle functies die je nodig hebt voor de wetswijzigingen komen beschikbaar in CiVision Samenlevingszaken. Zo kun je direct aan de slag met de nieuwe functionaliteit en blijft het werk voor jouw inkomensconsulenten overzichtelijk.
Fase 3 van de Participatiewet in Balans raakt vooral de uitkeringsberekening en de inkomstenverrekening. Onze aandacht gaat daarbij uit naar 2 thema's:
In het onderstaande overzicht zie je wat er op 1 januari 2027 van kracht wordt. Waarbij onze aandacht gaat naar de thema’s Vaststellen recht op bijstand en Stabiel en voldoende inkomen.
Per 1 januari 2026 veranderde er al veel. We pasten de vermogenstoets en de registratie van vermogen aan. Ook maakten we het mogelijk om een uitkering met terugwerkende kracht toe te kennen. Daarnaast introduceerden we een aanvullende norm voor jongeren binnen de algemene bijstand.
Een complex onderdeel gaat op 1 januari 2027 in. Dat gaat om situaties met een niet-rechthebbende partner. Hiervoor leveren we nu een oplossing.
Heeft 1 van de partners geen recht op bijstand? Dan krijgt de rechthebbende partner nu vaak de helft van de gehuwdennorm. Veel gemeenten hanteren daarnaast aanvullend beleid voor het gemis aan kindgebonden budget, de zogenaamde ALO-kop.
Vanaf 1 januari 2027 verandert dit. De rechthebbende partner krijgt de normhoogte van een alleenstaande. Ook het bedrag van de ophoging voor het gemis aan kindgebonden budget ligt dan wettelijk vast.
Wij leiden beide bedragen automatisch af. We voegen de nieuwe normen toe aan de referentietabel voor normen. Op basis van de geregistreerde relatie en de kinderen bepaal je automatisch de juiste norm. De volledige werking lees je straks in de releasenotities.
We passen het hart van de inkomensverrekening aan
Binnen dit thema komen de meeste wijzigingen samen. We voeren het Bufferbudget in als nieuwe regeling. Ook passen we het reserveren én verrekenen van vakantiegeld aan. Daarnaast ontstaat een nieuwe manier om het netto-inkomen vast te stellen en wordt automatisch verrekenen van inkomen mogelijk.
Veel inwoners hebben wisselende inkomsten. Denk aan uitzendwerk of banen met een afwijkend betaalritme. Door inkomstenverrekening kunnen zij in sommige maanden onder het bijstandsniveau uitkomen.
Met het Bufferbudget vang je deze schommelingen op. Je legt het budget jaarlijks vast voor een inwoner en bepaalt zelf welk deel je per maand inzet. De verwerking verloopt via een aparte verwerkingsrun.
Deze regeling kent een Eindheffingsloon. Daardoor is de vergoeding belast, zonder gevolgen voor het belastbaar inkomen van de inwoner. Ook verzorgen we de benodigde aanpassingen in het maand- en jaarwerk en de aanlevering aan het CBS via de BUS-statistiek.
De exacte werking lees je in de releasenotities van CiVision Samenlevingszaken.
De wetgever wil het voor inwoners eenvoudiger maken om te begrijpen wat er met hun vakantiegeld gebeurt.
Daarom reserveer je vanaf 1 januari 2027 het vakantiegeld direct vanuit de bijstandsnorm. Niet meer nadat inkomsten zijn verrekend. Ook verreken je rechten op vakantiegeld over inkomsten niet meer tijdens de run voor algemene bijstand. Dat gebeurt apart bij het berekenen van de reservering van vakantiegeld.
Het ministerie vereenvoudigt de berekening van het netto-inkomen. In de Regeling Participatiewet komen duidelijke regels voor het bepalen van een netto-inkomen vanuit een bruto-inkomen. Deze werkwijze sluit aan op het OIB-signaal van het BIDN.
Daarom zoeken we aansluiting op de OIB-service van het BIDN. We voerden hierover al gesprekken met het BIDN en een klantgroep. Dit najaar werken we het basisontwerp verder uit.
Verwacht deze functionaliteit niet direct in CiVision Samenlevingszaken. Door de omvang van de overige wetswijzigingen, voorzien wij de levering van OIB-functionaliteit in de loop van 2027.
Je maakt ondertussen al gebruik van het lijstwerk van het BIDN. Deze service maakt onderdeel uit van de Rechtmatigheidscontrole en is kosteloos beschikbaar voor jouw gemeente.
Een deel van deze wijzigingen leverden we al in 2026. Daarmee maak je gebruik van de ruimte die het gedoogjaar biedt. Zo pas je premies voor werkaanvaarding en inkomensvrijlatingen ook voor jongeren.
Op termijn vervangen 2 nieuwe inkomensvrijlatingen de huidige vrijlatingen in CiVision Samenlevingszaken:
Daarnaast verandert per 1 januari 2027 de volgorde van inkomensvrijlating. Eerst bepaal je of inkomsten boven de norm uitkomen. Alleen als er recht bestaat op bijstand, pas je daarna de inkomensvrijlating toe.
De volledige uitwerking lees je in de releasebeschrijving.
Alle wijzigingen gaan op 1 januari 2027 in. Daarom leveren we de aanpassingen al in november op.
Zo krijg je voldoende tijd om medewerkers voor te bereiden, werkinstructies aan te passen en te beoordelen of jouw beleid aansluit op de nieuwe functionaliteit.
We zijn inmiddels ver gevorderd met de ontwikkeling en starten de testfase. Bij de oplevering ontvang je uitgebreide releasebeschrijvingen zodat je goed voorbereid aan 2027 begint.
Wil je eerder zien hoe de wijzigingen er in de praktijk uitzien? Meld je dan aan voor ons webinar op 20 oktober.
Tijdens dit webinar laten we zien wat er verandert in CiVision Samenlevingszaken en welke gevolgen dat heeft voor jouw dagelijkse werkzaamheden.
‘Software moet de mens centraal stellen’
Robin Hutten, Product Owner CiVision Samenlevingszaken
