Elektronische overheid op Urk niet faliekant mislukt

Geplaatst op 22-02-2010 in de categorie Blogs

De ambities van de Nederlandse overheid om tot een e-overheid te komen liggen sinds eind 2008 vast in het NUP. Voor gemeenten van doorslaggevend belang omdat het NUP een groot deel van de voorwaarden schept die nodig zijn om invulling te geven aan de nieuwe overheid. Op basis van de NUP afspraken wordt de gemeente, nog veel sterker dan voorheen, het loket (Klant Contact Centrum) waar de burger voor zijn interactie met de overheid terecht kan. Daartoe moeten de gemeenten gesteund door de verschillende ICTU programma’s een basis infrastructuur ontwikkelen die deze e-overheid loketfunctie mogelijk maakt.

Gateway review
In december 2009 vond een zogenaamde 'Gateway review' plaats op het NUP, een methode van doorlichten waarbij deskundigen zonder directe betrokkenheid de voortgang kritisch tegen het licht houden. Onder leiding van Arthur Docters van Leeuwen (voorheen AFM) kwamen Hans Blokpoel (CIO IND), Jos Maessen (directeur gemeente Amsterdam) en Carlolien Schönfeld (projectadviseur OCW) tot de conclusie dat snel moet worden ingegrepen omdat de e-overheid plannen anders faliekant gaan mislukken. De belangrijkste punten van kritiek: onvoldoende duidelijk wat we met die e-overheid loketfunctie allemaal bedoelen; opdrachtgever- opdrachtnemerschap (BZK/VNG) onvoldoende duidelijk belegd; ondersteuning door ICTU ontoereikend en KING zit nog niet in het zadel.

Te somber beeld
Ik kan me wel vinden in die punten van kritiek maar toch ben ik veel minder somber gestemd dan het 'Gateway Review Team' omdat ik zie dat veel gemeenten serieus werk maken van het NUP. Daarbij moet ik wel bekennen dat ik waarschijnlijk meer zicht heb op de voortgang van al het werk dat gemeenten verrichten aan het 'ondergrondse leidingstelsel' binnen de gemeentelijke organisaties en ICT infrastructuur. Zowel vanuit mijn rol bij PinkRoccade Local Government als mijn betrokkenheid bij de Midoffice Community, neem ik wel degelijk vorderingen waar. Niet allemaal in het tempo dat het NUP beoogt en ook niet bij alle gemeenten even urgent. Maar bij gemeenten die serieus werk maken van het 'k(l)antelen' van de organisatie en het zaakgericht werken vanuit een nieuw KCC zie ik indrukwekkende vorderingen die in de 'Gateway review' helaas onopgemerkt zijn gebleven.

Urker nuances
De gemeenten die in Midoffice Community verband tot de kwartiermakers worden gerekend hebben met succes al de nodige stappen gezet en werken voortvarend aan het bewijs dat het allemaal goed haalbaar is. Hun tempo blijft links en rechts weliswaar achter bij de NUP ambities, maar dat latje was op een aantal fronten ook wel erg hoog gelegd door ministeries die zelf ook niet op tijd klaar blijken te zijn. Daarbij denk ik aan de BAG, de WABO en het WOZ berichtenverkeer. Als je deze nuances aanbrengt dan ben ik van mening dat de kwartiermakers bewijzen dat het NUP zeker niet faliekant hoeft te mislukken. Als ik terugdenk aan de Midoffice Community bijeenkomst op Urk (3 februari) weet ik zeker dat ik niet alleen sta in deze beoordeling.

De praktijkvoorbeelden van Urk en Bronckhorst demonstreerden dat de kwartiermakers al ver zijn gevorderd met de realisatie van het ondergrondse NUP leidingstelsel op zowel organisatorisch niveau als op ICT niveau. Docters van Leeuwen, Blokpoel, Maessen en Schönfeld waren echter niet op Urk en ook de leden van de Manifestgroep en de Ambtelijke Regie Groep waren daar niet van de partij. Zij bespreken op 4 en 25 maart de reactie op de 'Gateway review'; waarschijnlijk in een kantoor van de VNG, een ICTU programma of een ministerie.

A.U.B. geen Haagse reactie
Daar zit mijn grootste zorg want als die Haagse lieden zelf niet het veld in gaan lopen we het risico dat de kwartiermakers eerder tegenwerking dan medewerking krijgen van de NUP verantwoordelijken. Of erger nog dat juist goedlopende initiatieven om zeep worden geholpen door Haagse onwetendheid. Instanties als de Manifestgroep en de Ambtelijke Regie Groep zouden hun vergaderingen moeten beleggen in de raadszalen van kwartiermakers en voor aanvang van hun vergadering kennis moeten nemen van de ervaringen in die gemeente. In den Haag blijven vergaderen vanachter een gestaag groeiende stapel dossiers levert nooit een goede reactie op de 'Gateway review' op. Gelukkig sta ik niet alleen in die mening want KING onder leiding van Tof Thissen is ook van mening dat de Haagse beleidsmakers hun werk alleen goed kunnen doen als ze voor hun werk regelmatig 'in het veld' bivakkeren.

Harrie Gooskens

Lees hier deze weblog op www.binnenlandsbestuur.nl en reageer!